Hỗ trợ lắp điện mặt trời mái nhà không làm tăng tỷ lệ bán dư 50%: vẫn phải tự tiêu trước
Các nghị quyết Hà Nội, Bắc Ninh, Quảng Trị hỗ trợ một phần chi phí lắp mái nhà và lưu trữ. Cơ chế bán điện dư tối đa 50% sản lượng phát, đã được quy định cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, không vì khoản hỗ trợ 3–6 triệu đồng mà nới trần. Nhà có ô tô điện hãy tính tự dùng cho sạc, đừng tính như trạm bán điện.
Trong bài này
Một số cuộc trò chuyện tôi nghe gần đây đi theo kiểu: tỉnh hỗ trợ vài triệu, vậy gắn nhiều tấm hơn, bán điện lên lưới cho đã. Hai chính sách ấy không nhảy chung một bước. Khoản hỗ trợ lắp đặt là tiền ngân sách địa phương, có trần, có điều kiện. Cơ chế bán dư tối đa 50% là quy định cho loại hình tự sản xuất, tự tiêu thụ. Hỗ trợ không nới trần 50%.
Tiền hỗ trợ không mua thêm quyền bán điện
Hà Nội tối đa 6 triệu đồng, Bắc Ninh cũng có trần 6 triệu với ngưỡng lưu trữ khác, Quảng Trị có nguồn 24 tỷ đồng cho giai đoạn 2026–2030. Các mức ấy, tôi đã tách ở bài các tỉnh, chỉ bù một phần vốn đầu tư. Không điều khoản nào trong những tin EVN tôi đọc viết rằng hộ được hỗ trợ thì được bán vượt 50% sản lượng phát.
Loại hình này, đúng tên, là tự sản xuất, tự tiêu thụ. Điện làm ra nên dùng tại chỗ trước: đèn, điều hòa, máy giặt, và nếu có, sạc ô tô điện tại nhà. Phần dư mới xét bán, trong hạn mức đã quy định. Gắn hệ thống quá lớn so với nhu cầu nhà, rồi kỳ vọng bán phần lớn lên lưới, là tính ngược hướng chính sách.
Giá mua lại phần dư cũng không phải giá bạn tự đặt. Khung giá điện mặt trời 2026 là khung cho nhà máy, không phải giá điện hộ mái nhà. Hợp đồng mua bán điện dư, nếu có, hỏi công ty điện lực đúng biểu đang áp dụng.
Nhà có xe điện: tự dùng mới ra tiền, không phải bán lưới
Ô tô điện sạc đêm, xe máy điện sạc ổ nhà, là tải tại chỗ khá hợp với mái nhà — nếu chỗ để xe có điện, và nếu giấy phép tòa nhà, chung cư cho phép. Chung cư vốn đã vướng quy chuẩn sạc và thường không phải “nhà ở riêng lẻ” để nhận hỗ trợ kiểu Hà Nội. Đừng lấy 6 triệu của nhà đất, cộng 50% bán dư, thành phép tính cho căn hộ.
Lưu trữ (BESS) được một số tỉnh hỗ trợ thêm, đúng ý giữ điện để dùng giờ khác, giảm phụ tải cao điểm — gần với Chỉ thị 10 hơn là gần với ý “bán cho EVN nhiều hơn”. Trần hỗ trợ lưu trữ vài triệu đồng không mua được một hệ pin lớn; hãy hỏi báo giá thật, đừng lấy trần nghị quyết làm giá pin.
Trước khi ký hợp đồng lắp đặt
Chốt loại nhà, tỉnh, nghị quyết còn hiệu lực không. Chốt sản lượng nhà bạn dùng, kể cả sạc xe. Chốt trần bán dư 50% vẫn còn. Chốt giá mua lại phần dư, thủ tục thông báo hoặc đăng ký nguồn điện. Hỗ trợ 3 triệu hay 6 triệu chỉ là một dòng trong phép tính, đứng sau giá hệ thống và sau việc bạn có dùng hết điện mình làm ra hay không.
Tôi ủng hộ hộ có điều kiện gắn mái nhà, nhất là hộ đang nuôi xe điện. Tôi không ủng hộ biến chính sách hỗ trợ thành giấy phép mở một trạm điện mini trên nóc nhà.
Nguồn tham khảo
Số liệu đối chiếu tại thời điểm viết. Bài do Ban biên tập EVFast tổng hợp, phân tích và viết lại bằng giọng của chúng tôi.
