Sạc nhanh 180–480 kW trên cao tốc vướng lưới điện: Cục Đường bộ nêu khó, không phải thiếu mỗi cái trụ

Trong bài này

1. 180–480 kW không cắm vào lưới sẵn như ổ nhà
2. Thủ tục và lưới, hai việc song song
3. Đi đường dài thì tính cả chỗ chưa có điện lớn

Mỗi lần than “cao tốc thiếu trụ sạc”, tôi lại nhớ có đoạn không phải do nhà đầu tư quên mua trụ. Ngày 6/11/2026, Báo Chính phủ thuật báo cáo Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng). Ngoài việc rà soát trạm nào đã có trụ, trạm nào còn trống — tôi đã viết ở bài bản đồ cao tốc — báo cáo còn chỉ ra một nút ít được kể: nguồn điện.

180–480 kW không cắm vào lưới sẵn như ổ nhà

Cục Đường bộ nêu hạ tầng nguồn điện, cấp điện trung thế và hạ thế cho sạc tại trạm dừng nghỉ gặp khó. Một số trạm nằm xa khu dân cư, lưới khu vực chưa đáp ứng công suất lớn cho sạc nhanh công suất từ 180 kW đến 480 kW. Chi phí đầu tư đường dây và trạm biến áp lớn. Trụ có thể đặt trong vài tuần; đường điện và trạm biến áp thì không.

Đó là lý do một trạm dừng nghỉ có thể mở hàng năm, có nhà vệ sinh, có bán xăng, mà vẫn chậm sạc nhanh. Thiết kế “tối thiểu 10% vị trí đỗ có sạc” trên 21 trạm do Bộ Xây dựng chủ quản là chỉ tiêu trên giấy. Đưa điện đủ công suất tới từng vị trí mới là phần đắt và chậm.

Báo cáo cũng nói các trạm đầu tư trước khi quy chuẩn có hiệu lực, phần lớn còn thiếu hạng mục, trong đó có hạ tầng sạc và nhiên liệu xanh. Một số trạm đã có sạc trước quy chuẩn, chưa đáp ứng nhu cầu dùng chung của nhiều loại xe điện. Chỗ này khớp với thực tế tôi hay nhắc: có trụ chưa chắc xe bạn dùng được, và ngược lại.

Thủ tục và lưới, hai việc song song

Với các trạm do VEC quản lý trên Cầu Giẽ–Ninh Bình, Nội Bài–Lào Cai và TP.HCM–Long Thành–Dầu Giây, báo cáo nêu chưa triển khai được vì đang giải quyết thủ tục hợp đồng với nhà đầu tư đang khai thác trạm dừng nghỉ. Đó là cửa pháp lý, không phải cửa kỹ thuật, nhưng cùng làm đoạn đường trắng trụ.

Cục kiến nghị các địa phương, chủ đầu tư phối hợp hỗ trợ kết nối nguồn điện; các bộ, ngành nghiên cứu bổ sung quy hoạch và trách nhiệm đầu tư hạ tầng cấp điện cho trạm dừng nghỉ, đồng thời bổ sung quy hoạch nhiên liệu xanh (CNG, LNG, hydro) trên các tuyến huyết mạch Bắc–Nam. Kiến nghị là việc phải làm tiếp, chưa phải lưới đã được nâng.

Giá điện cho sạc xe, từ 1/11, đã có biểu riêng. Biểu ấy tính tiền khi đã có điện để bán. Nó không kéo đường dây 22 kV tới một trạm giữa rừng keo.

Đi đường dài thì tính cả chỗ chưa có điện lớn

Hãy giữ thói quen xem trạm nào đã vận hành, như Tây Ninh Bình hay Xuân Khiêm Ninh Bình đã được nêu trong cùng báo cáo, và các tuyến còn trắng. Cộng thêm một câu hỏi: đoạn ấy nếu có trụ, là sạc chậm hay sạc 180 kW trở lên? Số trên bảng quảng cáo trụ không chạy được nếu máy biến áp chưa đủ.

Tôi không đòi bạn trở thành kỹ sư lưới. Tôi chỉ muốn khi chờ trụ trên cao tốc, ta không đổ hết trách nhiệm cho “chưa mua súng sạc”, trong khi Cục Đường bộ đã nói thẳng cửa điện đang đắt và đang thiếu.

Nguồn tham khảo

• Báo Chính phủ – Khẩn trương bổ sung trạm sạc điện, cung cấp nhiên liệu xanh trên các trạm dừng nghỉ cao tốc

Số liệu đối chiếu tại thời điểm viết. Bài do Ban biên tập EVFast tổng hợp, phân tích và viết lại bằng giọng của chúng tôi.